Plataan als logboek voor luchtvervuiling
Waarom is fijnstof in de lucht schadelijk?
Fijnstof is een verzamelnaam voor alle deeltjes in de lucht kleiner dan tien micrometer die jouw lichaam kunnen binnendringen. Het is een belangrijk onderdeel van het onderzoek naar luchtvervuiling; Fijnstof is de grootste oorzaak van ziekte door milieuvervuiling in Vlaanderen. Jaarlijks sterven duizenden mensen vroegtijdig aan gevolgen van overmatige hoeveelheden fijnstof. Deze deeltjes kunnen via de longen in de bloedbaan terechtkomen waardoor contact heel wat gezondheidsklachten zoals benauwdheid, astma en verhoogde hartslag verergert (Departement Omgeving). Langdurige blootstelling leidt tot een verhoogd de kans op beroerte, hartinfarct en vroeggeboorte bij zwangerschap. Daarnaast is fijnstof een risicofactor voor meerdere chronische aandoeningen zoals bronchitis, longkanker, Alzheimer, Parkinson en diabetes type 2 (Scienscano). Hoewel de normen van de Europese Unie (EU-AQS) en World Health Organization (WHO-AQG) in België al jarenlang worden overschreden, is er weinig aandacht voor vervuiling door fijnstof in onze omgeving. Door aan dit onderzoek deel te nemen kan jij helpen om de eerste concrete stappen te zetten naar een samenleving met gezonde lucht voor iedereen. Ben je geïnteresseerd ? Lees dan zeker de sectie 'Hoe werkt het?' hieronder.
Hoe meten platanen fijnstof ?
Meten is weten! Platanen geven via hun schors veel informatie over de hoeveelheid fijnstof in hun omgeving. In de winter slaan ze dit fijnstof op in hun bast. Wanneer ze in het voorjaar beginnen te vervellen, komen de schorslagen met het opgeslagen fijnstof aan de buitenkant van de boomstam te liggen. Door loslatende schorsvellen van platanen verspreid in de omgeving te verzamelen en te analyseren kunnen we hoeveelheden fijnstof in onze leefomgeving in kaart brengen. Zo meten we dus hoeveel fijnstof in jouw buurt aanwezig was. Alle stalen worden geanalyseerd door de universiteit van Antwerpen onder leiding van dr. ir. Roeland Samsom. De praktische organisatie van inleverpunten en
Hoe werkt het?
Stap 1: Verzamel de platanenschors
De Plataan staat bekend om zijn afschilferende schors. Zie je een plataan in jouw buurt waarvan de schors loslaat? Het staal moet langs de straatzijde verzameld worden. Neem voorzichtig enkele loshangende schorsfragmenten van de boomstam af Gebruik een binnenstebuiten gedraaide plastiek zakje om je staal te verzamelen. Raap geen gevallen boomschors van de grond.
Stap 2: Genereer je code via PartiCollect
Genereer vervolgens een code via de app PartiCollect (beschikbaar in de Google Play Store of App Store). Deze code schrijf je ook op de omslag van de enveloppe vooraleer je jouw staal verstuurt. De code laat de onderzoekers toe om de fijnstofconcentraties in jouw buurt in kaart te brengen.
Stap 3: Lever in/verstuur je staal
Plaats de verzamelde schors in een stevige envelop. Noteer hierop waar je de schors hebt gevonden (straatnaam en gemeente zijn voldoende). Zo kunnen we later onderzoeken uit welke omgeving het materiaal afkomstig is. Nadat je de envelop hebt afgesloten kan je deze deponeren bij een inleverpunt of rechstreeks naar het centrale adres verzenden.
Wil je de resultaten van het onderzoek ontvangen? Vul dan het formulier onderaan deze pagina in. Dankjewel voor je deelname!
FAQ'S
Waarom verzamelen jullie schors van platanen?
De plataan (geslacht: Platanus) kan fijne stofdeeltjes uit de lucht die zijn schors. Door die te analyseren, krijgen we meer inzicht in de luchtkwaliteit in verschillende buurten.
Mag ik schors van een boom trekken?
Ja, maar enkel loshangende delen mogen worden verwijderd. Trek geen stevig vastzittende fragmenten om de boom niet te beschadigen
Hoeveel schors moet ik verzamelen?
Een handvol tot een kleine doos is voldoende. Je hoeft geen grote hoeveelheden mee te brengen.
Waar kan ik de verzamelde schors afgeven ?
Je kan je doos binnenbrengen bij één van de deelnemende bibliotheken of opsturen naar het centrale verzameladres van de Universiteit Antwerpen. Alle praktische info vind je op onze website op de pagina 'inleverpunten'.
Wat gebeurt er met de ingezamelde schors?
We analyseren het materiaal op fijnstof en publiceren de resultaten nadien, zodat iedereen inzicht krijgt in de luchtkwaliteit van zijn of haar omgeving.
